Op 3 oktober, 52 voor Christus, gaf Vercingetorix zich over aan Julius Caesar. De Gallische leider was door de Romeinse legioenen definitief verslagen bij Alesia. De overgave van Vercingetorix luidde de periode van 500 jaar Romeinse overheersing in. 

 

Verdeel en heers

Toen Julius Caesars consulaat erop zat werd hij proconsul van de provincies Gallia Cisalpina en Illyrië, voor de periode van vijf jaar. Caesar, die meer macht wenste, besloot om heel Gallië te veroveren, dus ook dat kleine dorpje in Armorica dat volgens Goscinny en Uderzo onoverwinnelijk was dankzij de toverdrank van druïde Panoramix.

De verovering van Gallië verliep voorspoedig en Caesar ondernam ook nog een expeditie naar Britannia, omdat de Britten hun Gallische broeders te hulp waren geschoten. De Galliërs waren verdeeld in verschillende stammen en Caesar versloeg ze een voor een. De Galliërs beseften dat ze moesten samenwerken, wilden ze vrij blijven van Romeinse overheersing. Ze kozen als leider Vercingetorix uit, een jonge charismatische Galliër. De Galliërs wisten de Romeinen bij Gergovia te verslaan, maar vervolgens wist Caesar een Gallische aanval af te slaan in de buurt van Dijon. De Galliërs durfden daarna niet meer om de Romeinen frontaal aan te vallen en besloten zich terug te trekken in het fort Alesia.

 

Alesia

Vercingetorix hoopte dat de Romeinen het zwaar versterkte fort zouden aanvallen, maar de Romeinen besloten Alesia volledig te omsingelen. Ook bouwden de Romeinen sterke fortificaties, om Gallische uitvallen tegen te houden. Een groep Gallische ruiters wist echter de belegering te doorbreken voordat die af was. Caesar besloot daarom fortificaties te bouwen die een aanval van buiten zouden weerstaan, want hij wist dat de ruiters zouden terugkeren met een grote ontzettingsmacht.

Omdat de Gallische troepen in Alesia honger leden en Caesar niet van plan was om de Gallische vrouwen en kinderen die de stad waren uit gevlucht te helpen zakte de moraal van de troepen van Vercingetorix naar een historisch dieptepunt. Gelukkig voor hem kwam de ontzettingsmacht op tijd. Als de Galliërs in de stad en de Galliërs van de ontzettingsmacht tegelijkertijd de Romeinse fortificaties aanvielen, bovendien ook op de zwakste plekken, dan was er een kans dat Vercingetorix de slag zou winnen.

Caesars legioenen waren, ondanks het feit dat ver in de minderheid waren, echter te sterk voor de slecht bewapende en ongedisciplineerde Galliërs. Toen na een dag felle gevechten de Galliërs er niet in waren geslaagd de Romeinse omsingeling te doorbreken besloot Vercingetorix zich over te geven, een gebeurtenis die in het beroemde schilderij van Lionel Royer uit 1899 is vereeuwigd. De Gallische leider werd krijgsgevangen gemaakt, leefde een tijd als gevangene in Rome en werd in 46 voor Christus, na afloop van een triomftocht van Caesar, geëxecuteerd.

 

Volksheld

De slag om Alesia werd uitgebreid beschreven door Caesar zelf in zijn Commentarii de Bello Gallico. In de negentiende eeuw, de eeuw van het nationalisme, werd Vercingetorix een Franse volksheld. De Duitsers hadden Arminius (die de Romeinen in 9 na Christus vernietigend versloeg in het Teutoburgerwoud), de Engelsen Queen Boudicca, de Belgen Ambiorix, wij Nederlanders hadden natuurlijk Julius Civilis en de Fransen dus Vercingetorix.

Op het Franse monument uit 1865, gebouwd in opdracht van keizer Napoleon III, staat de volgende tekst:

La Gaule unie
Formant une seule nation
Animée d’un même esprit,
Peut défier l’Univers.

 

(Gallië verenigd
Samen vormend één natie
Bezield door dezelfde geest
Kan het universum trotseren)

 

Alles goed en wel, maar Caesar hakte de Galliërs bij Alesia toch mooi in de pan.

 

 

Afbeeldingen: Wikimedia / Wikipedia Commons