In de jaren tachtig en negentig bedreven de kleine christelijke partijen demagogie over euthanasie, nu zaait DENK angst.

 

Volgens Tunuhan Kuzu, lijsttrekker van DENK, trekken Nederlandse artsen autochtonen voor. Dit gaat zelfs zo ver, dat zij allochtone ouderen eerder laten sterven:

Ik heb van een aantal artsen, medisch specialisten gehoord dat ze signalen krijgen en zelf hebben meegemaakt dat bij ouderen die een allochtone achtergrond hebben de stekker er eerder wordt uitgehaald dan bij autochtone ouderen.

 

 

Oma wil geen euthanasie

De uitlatingen van Kuzu deden mij heel erg denken aan de demagogische kritiek van Gert Schutte, leider van het Gereformeerd Politiek Verbond, op de euthanasiepraktijk in Nederland. Schutte beweerde tijdens de verkiezingscampagne van 1989 dat veel ouderen niet meer naar een bejaardencentrum durfden te verhuizen, vanwege de euthanasie. Hij suggereerde hiermee dat euthanasie geen zelfbeschikking was, maar van bovenaf opgelegd.

Deze scheve voorstelling van zaken werd breed gedeeld. Zo zong Henk Huizinga, actief voor de GPV-jongeren, op een andere verkiezingsbijeenkomst een lied over een eenzame oude oma die geen euthanasie wilde. Elke woensdag kwam er een dokter aan met een spuitje. Hij zei dat dit beter voor haar was en het ziekenfonds. Oma bad echter tot God en weigerde het spuitje. Zij wenste niet voortijdig aan haar einde te worden geholpen.

 

Een spuitje hier, een abortus daar

In 1989 werd de euthanasiepraktijk gedoogd, maar euthanasie was nog niet formeel gelegaliseerd. Dat zou pas tijdens het tweede paarse kabinet gebeuren. Wederom waren het de kleine christelijke partijen die hier het felst tegen protesteerden.

In oktober 1999 organiseerden de kiesverenigingen van de kleine christelijke partijen GPV, RPF en SGP in Den Haag een grote anti-euthanasiebijeenkomst, die bezocht werd door honderden orthodoxe protestanten. Op de vergadering kon men actielijsten tegen de kabinetsvoorstellen tekenen en als sprekers traden Schutte en CDA-lijsttrekker Jaap de Hoop Scheffer op. Na de toespraak van de CDA-leider werd er een macaber toneelstukje opgevoerd: plotseling werd de kerkdeur opengerukt en richtte een zwart wezen met een doodsmasker zijn spuit met roze vloeistof op de kerkgangers. Een jonge gitarist, net begonnen aan een gospelliedje, zeeg ‘dodelijk getroffen’ ineen. Snel herrees hij echter om door het gaan met het lied ‘een spuitje hier, een abortus daar, daarvoor hebben we toch een specialist, als ik me niet vergis’.

 

Nazi-praktijken

Het euthanasievoorstel van het kabinet werd op 28 november 2000 door de Tweede Kamer behandeld. RPF-Kamerlid Rouvoet voerde namens de RPF en het GPV het woord. Na een hoofdelijke stemming, die door Rouvoet was aangevraagd, bleek dat 104 Kamerleden het euthanasievoorstel van het kabinet steunden. 40 Kamerleden stemden tegen, namelijk de orthodox-protestante partijen, het CDA, de SP en Apostolou.Net als bij het homohuwelijk nam Nederland in de wereld ten aanzien van euthanasie het voortouw. De niet-christelijke partijen waren hierover euforisch. Tot grote ergernis van orthodoxe christenen riep GroenLinks-Kamerlid Femke Halsema uit dat de nieuwe wet het individu bevrijdde van ‘Kerk, gezin, overheid en vorst’.

De woede van orthodoxe christenen bereikte echter het kookpunt toen D66-minister Els Borst van Volksgezondheid op 14 april 2001, de dag na Goede Vrijdag en twee dagen nadat de euthanasiewet door de Eerste Kamer was aangenomen, zei “Het is volbracht”, hiermee de laatste kruiswoorden van Jezus Christus citerend.De christelijke partijen waren hier zo ontstemd over, dat ze een motie van wantrouwen tegen de minister indienden. Omdat Borst inmiddels haar excuses had aangeboden, werd de motie alleen door de christelijke partijen gesteund.De discussie waarin Borst haar gewraakte opmerking maakte was zeer gepolariseerd. Ook de orthodox-protestanten waren niet bepaald diplomatiek en inlevend geweest. ChristenUnie-senator Egbert Schuurman had tijdens het euthanasiedebat in de Eerste Kamer D66-senator Jacob Kohnstamm tegen zich in het harnas gejaagd door de euthanasie in Nederland, die uitging van het principe van het zelfbeschikkingsrecht, te vergelijken met de euthanasiepraktijk op zwakken en geestelijk gehandicapten van nazi-Duitsland in de jaren dertig en veertig.

De kleine christelijke partijen ChristenUnie (waar GPV en RPF in 2000 zijn opgegaan) en de SGP zijn uiteraard nog steeds fel tegen euthanasie – niet voor niets heet de SGP-verkiezingscampagne ‘Kies voor het leven’ – maar de demagogie van toentertijd hebben ze achter zich gelaten. DENK, een partij voor orthodoxe moslims, heeft het stokje overgenomen. Daarnaast speelt Kuzu bovendien de rassenkaart uit.

 

Afbeelding: Wikimedia / Wikipedia Commons