Vandaag in het verleden: de abdicatie van oorlogskoningin Wilhelmina ten gunste van haar dochter Juliana. Enkele jaren na afloop van de oorlog legde zich haar rol als vorstin neer. Een functie die zij al sinds haar 18e fulltime vervulde. Hiermee was zij het langst regerende staatshoofd uit de Nederlandse geschiedenis.

Een van de belangrijkste redenen dat Wilhelmina abdiceerde was haar afnemende gezondheid. Ze moest haar dochter meerdere keren verzoeken om haar taken tijdelijk waar te nemen. Toch duurde het nog tot 1962 voor zij overleed. In die tijd schreef zij haar autobiografie Eenzaam maar niet alleen. Het is een unicum dat een vorst(in) een boek over zijn of haar eigen leven schrijft en dat publiceert. Het boek gaat met name over haar jeugd en de oorlogsjaren.

Een andere reden voor de troonsafstand zou naar verluidt hebben gelegen in het feit dat Wilhelmina teleurgesteld was over de gang van zaken na de oorlog. Bij de verkiezingen in 1946 was gebleken dat de vooroorlogse zuilen nog even stevig waren als vanouds. Later zouden deze wel afbrokkelen en uiteindelijk goeddeels verdwijnen. Maar Wilhelmina had gehoopt dat zij na haar terugkeer uit Londen een volstrekt ander Nederland zou aantreffen. Dat dit niet het geval was, verbitterde haar.

Wilhelmina was de laatste vorst die nog enigszins effectieve invloed had op het regeringsbeleid. Met name tijdens de ballingschap gedurende de oorlog wist zij nadrukkelijk haar stempel te drukken. Dat bleek onder andere uit het feit dat minister-president De Geer van haar plaats moest maken voor premier Gerbrandy omdat De Geer in haar ogen een slapjanus zou zijn. Formeel had de koning(in) natuurlijk al jaren geen politieke invloed meer, maar Wilhelmina stond bekend als een dwingeland.

Het door haar geschreven boek is een aanrader voor iedereen die geïnteresseerd is in het koningshuis en algemene Nederlandse geschiedenis. Het is een uniek document uit de eerste hand. Bovendien geeft het een fascinerende inkijk in het leven en de gedachten van een vrouw die voor de troon geboren werd.

 

Afbeelding: Wikimedia Commons