Frederik II, ook wel bekend als Frederik de Grote, was van 1740 tot 1786 koning van Pruisen. Als kroonprins kwam hij tien jaar voor zijn troonsbestijging echter in een heftig conflict met zijn vader. Wat Frederiks beste vriend de kop en Frederik zelf bijna de troon kostte. 

 

Homoseksuele kroonprins

Pruisen was in 1701 een koninkrijk geworden en was na Oostenrijk de machtigste staat in het Heilig Roomse Rijk. De vader van Frederik, Frederik-Willem, was een autoritaire vorst. Hij was bang dat Frederik een slappe opvolger zou zijn die Pruisen straks in het ongeluk zou storten. Frederiks homoseksuele geaardheid was ook al niet bevorderlijk voor een goede verstandhouding tussen vader en zoon.

Frederik ontwikkelde een innige vriendschap met zijn Schotse page Peter Karl Christoph von Keith. Toen zijn vader de roddels hierover hoorde werd Von Keith naar een regiment bij de Nederlandse grens verbannen. Frederik werd tijdelijk opgesloten in een kasteel, om daar zijn ‘zonden’ te overdenken.

Enkele jaren later sloot Frederik vriendschap met luitenant Hans Hermann von Katte. Ook deze relatie was vermoedelijk homoseksueel van aard. Frederik probeerde in de zomer van 1730 met Von Katte te vluchten naar Engeland, om zo aan zijn autoritaire vader te ontsnappen, maar ze werden verraden.

Een woedende Frederik-Willem beschuldigde Frederik en Von Katte van landverraad. Een militair tribunaal veroordeelde Von Katte tot levenslang, maar door ingrijpen van de koning zelf werd deze straf omgezet in de doodstraf. Von Katte werd op 6 november onthoofd, terwijl Frederik gedwongen werd om toe te kijken. De kroonprins viel vlak voordat het hoofd van Von Katte viel flauw en was enkele dagen volledig van de kaart.

 

Aanpassing

Op 18 november werd Frederik vrijgelaten. Hij werd echter gedwongen om een jaar lang, onder strenge begeleiding, te studeren. Frederik besefte dat als hij wilde overleven en koning wilde worden hij zich moest aanpassen. In 1733 sloot Frederik een liefdeloos huwelijk, dat niet zou worden geconsumeerd, en hij assisteerde zijn vaders militaire campagne tijdens de Poolse Successieoorlog.

Toen Frederik in 1740 na het overlijden van zijn vader koning werd had hij zijn ‘lessen’ geleerd. In cultureel opzicht was Frederik een hele vrije vorst, die de situatie van de boeren in het land verbeterde, vrijheid van meningsuiting hoog in het vaandel had en de verschillende godsdiensten gelijk behandelde. Hij was een verlichte despoot. Maar hij was absoluut geen slappeling. In zijn eerste regeringsjaar veroverde Frederik Silezië op Oostenrijk en hij wist deze provincie te behouden tijdens de Zevenjarige Oorlog (1756-1763) toen Pruisen met Frankrijk, Oostenrijk en Rusland oorlog moest voeren.

Frederik liet een prachtig paleis bouwen bij Berlijn, Sanssouci, waar vrouwen niet mochten komen. Frederik zag zijn vrouw een keer per jaar. Zij had haar eigen kasteeltje. Ofschoon ze hun huwelijk niet consumeerden en Frederik weinig met vrouwen had bleef hij altijd netjes tegen haar.

 

Afbeelding: Frederik en zijn broers. Bron: Wikimedia / Wikipedia Commons