Nikita Chroesjtsjov stond bij zijn collega’s bekend als een ongelikte Russische beer, die op luidruchtige wijze anderen onderbrak als hij het er niet mee eens was. Op 12 oktober 1960 schoot hij letterlijk uit zijn slof, toen hij tijdens de Algemene Vergadering van de VN met zijn schoen op tafel begon te slaan.

 

Keukendebat

Nikita Chroesjtsjov was na de dood van Stalin komen bovendrijven als de nieuwe Sovjet-leider. Aan de ene kant liet hij de teugels voorzichtig vieren en gaf hij toe dat er tijdens Stalins bewind verschrikkelijke misdaden waren gepleegd, maar aan de andere kant was hij geenszins van plan om het Rode Rijk te ontbinden en trad hij in 1956 keihard op tegen het opstandige Hongarije.

Op 24 juli 1959 vond het beroemde keukendebat plaats, toen Chroesjtsjov en de Amerikaanse vice-president Richard Nixon tijdens de opening van het American National Exhibition in Moskou met elkaar de degens kruisten over communisme en kapitalisme.

Als blijk van goede wil werd de Sovjet-leider uitgenodigd om eens bij de Amerikanen op bezoek te gaan, wat Chroesjtsjov in september deed. Tijdens deze tour vermaakte ‘Red Nick’ zich kostelijk. Hij was vooral onder de indruk van een zelfbedieningsrestaurant, een fenomeen wat hij meteen in de USSR invoerde toen hij weer terug was. Toch zat er een smetje op de reis: vanwege veiligheidsoverwegingen mocht de Russische leider bij Disneyland niet naar binnen. Chroesjtsjov ging door het lint en het was vervolgens aan de diplomaten om dit incident weer een beetje recht te strijken.

Er zijn helaas geen beelden van Chroesjtsjov die met zijn schoen op tafel slaat. Bovenstaande foto is een vervalsing, zoals onderstaande foto laat zien.

Publicitaire ramp

Het bezoek van Chroesjtsjov aan de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties op 12 oktober 1960 liep uit op een regelrechte publicitaire ramp. Tijdens deze vergadering zei de Filipijnse afgevaardigde Lorenzo Sumulong dat de USSR schijnheilig bezig was. De Sovjets bekritiseerden het imperialisme van de Westerse landen, maar koloniseerden in feite zelf Oost-Europa.  Chroesjtsjov kookte van woede, holde naar het spreekgestoelte en maakte Sumulong uit voor ‘marionet van het imperialisme’.

Frederick Boland, een diplomaat uit Ierland die de VN-vergadering voorzat, verzocht de Filipijnse afgevaardigde op zijn taal te letten. Sumulong mocht niettemin zijn speech vervolgen. Dit was uiteraard tegen de zin van Chroesjtsjov, die lawaai begon te maken. De Russische leider begon eerst op de tafel te rammen met zijn knuisten, maar vernielde hierbij per ongeluk zijn horloge. Vervolgens trok hij zijn schoen uit en sloeg daarmee hard op de tafel, tot afgrijzen van de meeste afgevaardigden.

Sumulong onderbrak zijn verhaal, waarop de Roemeense minister van Buitenlandse Zaken Eduard Mezincescu ongevraagd het woord nam. Niet alleen begon hij de Filipijnse afgevaardigde te beledigen, maar ook de voorzitter. Hierop besloot Boland de vergadering te schorsen. Hij sloeg daarbij zo hard met zijn voorzittershamer, dat die in tweeën brak.

 

Depressief

Ofschoon de Sovjet-leider trots was op zijn optreden in de VN-vergadering schaamden andere politici van het Oostblok zich voor hem. Dit incident zorgde er mede voor dat Chroesjtsjov in maart 1964 aan de kant werd gezet. Een andere reden voor zijn gedwongen vertrek was natuurlijk de Cuba-crisis, waardoor de USSR een gevoelige diplomatieke nederlaag leed. De voormalige Sovjet-leider werd depressief en begon aan het schrijven van zijn memoires. Toen hij in 1971 overleed kreeg hij geen staatsbegrafenis en de Pravda schreef geen uitgebreid in memoriam, maar wijdde slecht een zinnetje aan het overlijden van de grote voorman.

Niettemin, ondanks zijn keiharde optreden tegen de Hongaren en zijn boerse manieren, zette Chroesjtsjov een liberalisering in de gang. Zijn maatregelen hadden tot gevolg had dat mensen in de Sovjet-Unie een stuk vrijer konden leven dan in de tijd van Stalin.

 

Afbeeldingen: Wikimedia / Wikipedia Commons