De laatste cavaleriecharge met de blanke sabel uit de wereldgeschiedenis liep op een bloedbad uit. 

 

Een veldslag die ik alleen had onthouden vanwege de naam – De Slag der Zilveren Helmen is geen alledaagse naam voor een veldslag – vond op 12 augustus 1914 plaats in België, tussen de binnenvallende Duitse troepen en het Belgische leger. In de Engelstalige literatuur staat de slag bekend als de Battle of Haelen, maar de Belgen wilden met deze naam natuurlijk verwijzen naar de glorieuze Guldensporenslag van 11 juli 1302.

De Duitse cavaleristen wilden graag een ouderwetse aanval doen te paard. Bij aanvang van de Eerste Wereldoorlog meende men dat een cavaleriecharge nog voor een beslissing kon zorgen. De laatste keer dat dit gebeurde was in 1870, tijdens de slag bij Mars-la-Tours in de Frans-Duitse Oorlog. Toen zorgde een cavaleriecharge, Von Bredow’s dodenrit, ervoor dat de Duitsers de slag wonnen. Maar de cavalerie was iets van het verleden. De Belgen wisten door af te stijgen van hun fietsen en geconcentreerd geweervuur de Duitse aanval met gemak af te slaan. Veel Duitse cavaleristen sneuvelden.

Na afloop van de slag werden de zilveren helmen met karakteristieke spits van de gesneuvelde Duitse militairen door de Belgen verzameld, zoals de Vlamingen in 1302 de gulden sporen van de gedode Fransen verzamelden. In de Belgische propaganda was de Slag der Zilveren Helmen dan ook een grote overwinning. In werkelijkheid viel het resultaat nogal tegen. De Belgen werden verder teruggedrongen en de Duitsers veroverden Luik. Het feit echter dat de Belgen meer weerstand boden dan verwacht zorgde er echter mede voor dat het Von Schlieffenplan zou mislukken en de Duitsers tot staan zouden worden gebracht aan de Marne.

Als de laatste grote cavaleriecharge uit de geschiedenis mocht de Slag der Zilveren helmen op grote belangstelling van militaire historici en theoretici denken. De Duitse generaal Heinz Guderian wijdde aan de slag een compleet hoofdstuk in zijn baanbrekende boek Achtung: Panzer! uit 1937, om aan te tonen dat cavaleriecharges in deze moderne tijden gedoemd waren om te mislukken en dat de tank hét wapen van de toekomst was.

In Halen is er ook een militair museum dat helemaal aan De Slag der Zilveren Helmen is gewijd.

 

Zie verder:

 

Afbeelding: Wikipedia / Wikimedia Commons