Vandaag in het verleden: de moord op Willem van Oranje door Balthasar Gerards. Op 10 juli 1584 werd Willem werd de vader des vaderlands in Delft om het leven gebracht. 

Eeuwen later blijft de moord tot de verbeelding spreken. Totdat op 6 mei 2002 Pim Fortuyn werd doodgeschoten, werd het gezien als de enige grote politieke moord die ooit in Nederland had plaatsgevonden. Ook de laatste worden van de prins zijn tot op de dag van vandaag reden tot speculatie. Volgens de overlevering zou hij vlak voordat hij de geest gaf nog ”Mijn God, heb medelijden met mij en dit arme volk” hebben gestameld. Maar recenter onderzoek heeft aangetoond dat Willem op slag dood moet zijn geweest nadat Gerards hem van dichtbij neerschoot. De zogenaamde laatste woorden zijn dus vooral symbolisch van aard. Hij heeft ze hoogstwaarschijnlijk niet echt uitgesproken.

Dader Balthasar Gerards kwam enkele dagen later al aan zijn einde. Na verhoor en gruwelijke, in die tijd gebruikelijke, martelpraktijken werd hij op 14 juli 1584 ter dood gebracht in Delft. De manier waarop hij op het schavot ter dood is gebracht, was voor die tijd overigens ook een relatief gruwelijke manier. Niet verwonderlijk als je bedenkt dat hij de moordenaar was van iemand die op dat moment behoorde tot de belangrijkste figuren van het land. Tijdens het verhoor liet de dader overigens opmerkelijk weinig los over zijn motieven. Wel is bekend dat hij besloot over te gaan tot de moord nadat de Spaanse koning Filips II Willem van Oranje enkele jaren eerder vogelvrij had verklaard.

Nog altijd kan men in Delft, in de Prinsenhof, de kogelgaten in de muur bewonderen. Een tastbare herinnering aan de moord op de vader des vaderlands.

 

Afbeelding: Wikimedia Commons