Op 13 juli 1977 brak de Ogaden-oorlog uit. Somalië probeerde Ogaden te veroveren, de oostelijke provincie van Ethopië waar veel Somalische nomaden woonden. Dankzij Russische en Cubaanse interventie zou de aanvankelijk succesvolle Somalische invasie jammerlijk mislukken.

 

Derg-insigne

Staatsgreep in Ethiopië

Ethiopië was altijd een bondgenoot van het Westen geweest, terwijl Somalië in het communistische kamp zat. In 1974 echter pleegde het Ethiopische leger een staatsgreep en zette keizer Haile Selassie af. Ethiopië werd vanaf toen geregeerd door de militaire junta, de Derg genaamd, die nogal Amerikaans was. Toen kolonel Mengistu Haile Mariam in 1977 in Ethiopië de macht greep kwam het voormalige keizerrijk in het communistische kamp terecht. Hij voerde socialistische hervormingen in en knoop de banden met Moskou aan.

 

Mohammed Siad Barre

Mohammed Siad Barre

Somalische ambities en Russische interventie

De Somaliërs waren bondgenoot van de Sovjet-Unie, maar Somalische nationalisten, waaronder president Mohammed Siad Barre, streefden naar een Groot-Somalië waar ook de Ethiopische provincie Ogaden bij zou moeten horen. Sinds 1891 hoorde Ogaden bij Ethiopië, maar de meerderheid van de bevolking was Somalisch. Samen met het zogenoemde Western Somali Liberation Front (WSLF) wilde Barre de provincie voor Somalië annexeren.

Op 13 juli brak de Ogaden-oorlog uit. 35.000 Somalische militairen, gesteund door 15.000 WSLF-rebellen, vielen de provincie binnen. De Sovjet-Unie begon te onderhandelen met de Ethiopische president Megistu, waarop Barre besloot alle Sovjet-adviseurs Somalië uit te zetten. Dit was voor de Sovjet-Unie een reden om de voormalige bondgenoot Somalië als vijand te verklaren en de Ethiopiërs te gaan steunen.

Dankzij Sovjet-adviseurs en zo’n 15.000 Cubaanse militairen werd het Somalische offensief gestuit en werden de aanvallers teruggedrongen. Op 9 maart 1978 besloot Barre al zijn troepen terug te trekken uit Ogaden.

 

De gevolgen

De Sovjet-Unie had een bondgenoot verloren en er een nieuwe bondgenoot bijgekregen. Siad Barre had zijn hand overspeeld en kampte met opstanden tegen zijn regime. Om opstanden de kop in te drukken voerde Barre een waar schrikbewind uit, dat aan honderdduizenden Somaliërs het leven kostte. In de jaren negentig had hij alleen nog de controle over de hoofdstad Mogadishu, terwijl de rebellen de rest van het land beheersten. In 1991 vluchtte de president naar Nigeria.

In Ethiopië ging het echter niet veel beter. De Derg stuitte na de machtsgreep van 1974 op veel oppositie, wat leidde tot een Rode Terreur tegen politieke tegenstanders. Ethiopië kreeg veel wapens van de Sovjet-Unie en de DDR en was daardoor de best bewapende bondgenoot van Moskou in Afrika, maar vanwege de burgeroorlog had het regime een wankele basis en kwam in 1991 ten val. De burgeroorlog in Ethiopië zorgde media jaren tachtig voor een enorme hongersnood, wat popmuzikanten in het Westen op het idee bracht om de benefietconcerten van  Live Aid te organiseren. Een deel van het geld dat Live Aid en de ontwikkelingsorganisatie Oxfam hadden opgehaald kwam echter in de portemonnee van de Derg terecht, die er wapens mee financierden en hun van boven opgelegde hervestigingspolitiek. De machthebbers van Ethiopië waren, naar goed communistisch gebruik, vooral bezig met moorden en hun eigen belangen.

 

Afbeeldingen: Wikipedia / Wikimedia Commons