Het enige wat je met liegen bereikt is niet geloofd worden als je de waarheid spreekt.                                                                                                

Aristoteles

 

Hufterigheid

Met Mark Rutte op verkiezingscampagne weet je een ding zeker: hij zegt minstens een paar keer iets waarvan de geloofwaardigheid onmiddellijk door velen in twijfel wordt getrokken.

Rutte opende deze week in een paginagrote advertentie de aanval op hufterigheid, die hij verder uitlegt in een interview in het AD. ‘Verreweg de meesten van ons zijn van goede wil’, schrijft hij. ‘Maar we maken ons wel grote zorgen over hoe we met elkaar omgaan. Soms lijkt het wel of niemand meer normaal doet.’

Rutte refereerde in zijn verhaal aan asociaal gedrag in het verkeer en het openbaar vervoer, aan het op straat dumpen van afval en het bedreigen en mishandelen van anderen. Maar ook aan ‘mensen die naar ons land zijn gekomen’ en ‘zich niet willen aanpassen, afgeven op onze gewoontes en onze waarden afwijzen’. Daarover zei de premier: ‘Ik begrijp heel goed dat mensen denken: als je ons land zo fundamenteel afwijst, heb ik liever dat je weggaat. Dat gevoel heb ik namelijk ook. Doe normaal of ga weg.’

 

Populistisch

Ruttes boodschap zou eigenlijk weinig opwinding moeten veroorzaken, ware het niet dat de premier zelf voor het beleid de afgelopen zes jaar verantwoordelijk was. Zijn stellingname kan dan ook alleen verklaard worden om de PVV van Wilders de wind uit de zeilen te nemen. Rutte parafraseert een debat wat hij al eens voerde met Wilders over ‘normaal doen’. Hij is nu plotseling ook heel streng tegen buitenlanders, die onze cultuur niet zouden willen accepteren.

Het probleem van Rutte is dat hij te doorzichtig is en alleen maar uit op politiek gewin voor de korte termijn.

In hemdsmouwen verschijnen bij Zomergasten of in een advertentie, in pak met das op officiële gelegenheden. Mark Rutte is een kameleon zonder veel gevoel voor een vaste lijn. Ondanks bewezen successen zoekt hij steeds nieuwe trends op, daarbij tegenstanders soms onnodig kleinerend. Liever snel scoren dan herkenbaar vertrouwen blijven wekken. Rutte beschouwt visie als ‘een olifant die het uitzicht belemmert’. Dat begint zich te wreken. Hij is een populist, die wel populaire teksten afscheidt, maar de consistentie regelmatig uit het oog verliest.

 

Molensteen Van der Steur

Nadat hij net zijn advertentie over normaal doen had gepubliceerd barstte volledig onverwacht voor hem en de VVD een nieuwe rel uit. Dit was de rel over de Teeven deal, niet zozeer over de transactie waarbij een crimineel bijna vijf miljoen zwart meekreeg, maar over het systematisch verzwijgen en zelfs verdonkeremanen van de feiten. Donderdag was het afgelopen met de regelmatig falende minister Van der Steur die als Kamerlid bleek te weten welk bedrag was overgemaakt aan de crimineel, maar dit hielp te verdonkeremanen.

Rutte komt de komende weken waarschijnlijk telkens weer in de schijnwerpers te staan, omdat de oppositie zal blijven proberen hem als onbetrouwbaar neer te zetten. Diezelfde oppositie zag er echter tactisch vanaf om het debat met Rutte alleen voort te zetten, nadat Van der Steur was afgetreden. Dit hebben ze wellicht gedaan met het oog op de komende verkiezingsdebatten. Rutte kan in deze debatten gratuit een heleboel verweten worden, zonder dat er iets bewezen moet worden.

Rutte krijgt de rekening gepresenteerd voor niet nagekomen beloften in het verleden, maar ook voor beledigingen die hij over politieke tegenstanders heeft uitgestrooid. Zoals noemde Rutte Buma van het CDA ‘een pruilende kleuter’ en betitelde D66 en GroenLinks als ‘poeh poeh’ partijen die spoken zien. Hij heeft die partijen hoogstwaarschijnlijk nodig als hij straks weer een coalitie wil vormen. Dát is zijn echte probleem.

 

Kan Rutte premier blijven?

Rutte is qua intelligentie, dossierkennis en overlevingsinstinct een topper, die zijn gelijke niet kent in Den Haag. Hij heeft met zijn kabinet de staatsfinanciën succesvol gesaneerd, waardoor nu weer leuke dingen voor de mensen kunnen worden gedaan. Maar hij brak daarbij zijn verkiezingsbeloften als 1000 euro extra voor iedere Nederlander, geen geld meer naar Griekenland en niet morrelen aan de hypotheekrenteaftrek. Zijn beloften waren op het moment dat hij ze uitsprak in crisistijd al te doorzichtig onhaalbaar.

Zelfs als Rutte de verkiezingen in maart wint en de VVD de grootste blijft, wellicht dan wel met licht zetelverlies, komt de premier in moeilijkheden. Het is dan namelijk de vraag of hij andere partijen bereid vindt om onder zijn leiding een coalitie aan te gaan. Het zou zeer  goed mogelijk zijn dat dit alleen mogelijk is als de VVD bereid is om Rutte te offeren. Dat heeft Rutte dan volledig aan zijn eigen gedraai en aan zijn loze beloften te danken…

 

Afbeelding: Wikimedia / Wikipedia Commons