Linkse verontwaardiging over huurtoeslagtrucs van rijke ouders is niet terecht. Linkse partijen kunnen beter wat doen tegen de trucs met sociale huurwoningen.

 

Huurtoeslagtrucjes

RTL Nieuws kwam vorige week met het bericht dat rijke ouders honderden euro’s per jaar opstrijken door een ‘truc’ met de huurtoeslag. Prompt buitelden de verzorgingsstaatadepten van links Nederland over elkaar heen van verontwaardiging. Politici van CDA, GroenLinks, PvdA, SP en Partij voor de Dieren lieten zich graag door de media aanhalen om de constructie als asociaal te betitelen. Met argumenten waarmee ze zichzelf in de voet schieten.

Wat is er hand? Bemiddelde ouders kopen een huis voor hun kind en laten deze erin wonen, waarbij maandelijks huur wordt betaald. Het kind beschikt over onvoldoende inkomen en vermogen en komt in aanmerking voor huurtoeslag. De ouders schenken soms zelfs de betaalde huur weer terug aan hun kind! Het moet niet gekker worden.

PvdA-Kamerlid Henk Nijboer wil af van deze constructie. Ook veroordeelt hij de Consumentenbond die een dergelijke aanpak niet zou moeten adviseren. “Dit is misbruik van sociale regelingen. Huurtoeslag is bedoeld om je huis te financieren en niet om via een constructie, via schenkingen, de schatkist te plunderen. Daar moet echt een einde aan komen.” Had de PvdA vroeger beter gelet op het gebruik van sociale regelingen, dan waren de kosten daarvan niet uit de hand gelopen. Maar dit terzijde.

Het vaststellen van de huur om de huurtoeslag te maximaliseren is schering en inslag. Veel huurders en verhuurders spelen met elkaar onder een hoedje en schroeven de huur hoger op dan marktconform is. De verhuurder incasseert een hogere huur, waarvan de stijging voor de huurder meer dan wordt gecompenseerd door de hogere huurtoeslag. Dit spel kent echter begrenzingen. De huurtoeslag heeft een inkomens- en vermogenstoets. Het inkomen van een alleenstaande mag niet hoger zijn dan €22.200 en voor een meerpersoonshuishouden niet hoger dan €30.150. Ook mag de huur niet hoger zijn dan €710 per maand. Voor jongeren tot 23 jaar is dit €414. Dit om studenten op kamers uit te sluiten. Het gezamenlijk vermogen van een meerpersoonshuishouden mag niet meer zijn dan €50.000. Tenslotte is er het puntensysteem aan de hand waarvan kan worden berekend wat een redelijke huur is.

De hoogte van het inkomen, de toets op de aanwezigheid van vermogen, het puntensysteem en de maximum huurprijs vormen vier variabelen die het niveau van de huur en de huurtoeslag bepalen. In de onderhavige casus is alleen de huurprijs manipuleerbaar. De kinderen van rijke ouders die op deze manier aan een woning komen, kwalificeren zich blijkbaar op alle terreinen voor huurtoeslag. Dit i.t.t. wat Nijboer beweert.

Het gaat hier dus om een storm in een glas water. Wat steekt bij de mensen die het incasseren van huurtoeslag in deze situatie asociaal noemen, is dat er mensen zijn die (indirect) over de financiële middelen beschikken om zich een uitweg te kopen uit het huisvestingsprobleem dat veel starters met een laag inkomen hebben. Er is niets asociaal aan ouders die hun kind helpen om een woning te financieren. De verplichting daartoe bestaat echter niet. Juist daarom is er huurtoeslag, zodat mensen niet van liefdadigheid afhankelijk zijn bij het vinden van huisvesting. Als er dan financieel wordt bijgesprongen, dan is dat kennelijk asociaal want anderen hebben die mogelijkheid niet.

Schenkingen van ouders aan kinderen zijn in Nederland niet verboden. Als het een bedrag van maximaal €5320 per jaar betreft, is het belastingvrij. Daarboven moet 10 procent belasting worden betaald voor een bedrag tot €122.269. Ook is er de jubelton, maar in dit geval is het onverstandig die te schenken omdat het kind dan meteen ruim boven de vermogensvrijstelling van de huurtoeslag uitkomt.

 

Asociale sociale huurwoningen

Het manipuleren van de huur, zodat de maximale huurtoeslag wordt opgestreken, is uiteraard niet chic. Het is echter klein bier vergeleken met de veel asocialere praktijken die voorkomen in de huursector. Zo wonen er tal van mensen in sociale huurwoningen wier inkomen daarvoor (veel) te hoog is. Zij zijn gewoon blijven zitten, beschermd door het rigide huurrecht dat we kennen. Terwijl hun inkomen toenam, weigeren ze plaats te maken voor mensen die qua inkomen wel zijn aangewezen op goedkope woningen. Dat verklaart ook waarom er in Nederland zoveel sociale huurwoningen zijn; 30 procent van het totale woningbestand! Nog iets raars: Wie een laag inkomen heeft komt wel in aanmerking voor huurtoeslag, maar de huurtoeslag telt niet mee bij het bepalen wie er ‘arm’ zijn.

In een stad als Amsterdam (en ook in andere steden met krapte op de woningmarkt) komt daar nog iets bij. Als mensen eenmaal een woning hebben bemachtigd, geven ze die niet alleen niet zo snel op. Ze houden deze aan terwijl ze er zelf niet meer wonen, om bijvoorbeeld later een plek voor hun studerende kinderen te hebben of illegaal onder te verhuren. Ook Airbnb vormt een welkome nieuwe bron van inkomsten.

Als het tegen een gemanipuleerde huur verhuren van een woning aan je kind asociaal is, dan is het bezet houden van een sociale woning dat nog veel meer. Mensen wonen vele jaren in een met overheidsgeld gesubsidieerd huurhuis met een (veel) hoger inkomen dan de groep voor wie een dergelijk huis is bedoeld. Als ze er al wonen. RTL Nieuws zou er beter aan doen een miljonair te presenteren die op papier woont in een sociale huurwoning en deze tegen een vorstelijke prijs heeft onderverhuurd. Linkse partijen beweren voortdurend dat er een enorm tekort is aan sociale huurwoningen, zodanig dat in Amsterdam veertig procent van de nieuwbouw een sociale huurwoning moet zijn. Dit terwijl de woningvoorraad in de hoofdstad al voor 60 procent bestaat uit sociale huurwoningen. Dit leidt tot prijsopdrijving in het veel te kleine koopsegment en het minieme segment voor particuliere huur. De doorstroming stagneert. Geen wonder dat degenen die dat kunnen hun toevlucht nemen tot allerlei kunstgrepen, als de wachtlijsten voor een sociale huurwoning ellenlang zijn. Juist omdat degenen met een beter inkomen weigeren plaats te maken en/of de inkomsten uit illegale onderhuur niet willen missen.

De woningmarkt in Nederland is dolgedraaid, zowel waar het kopen als huren betreft. In plaats van te dereguleren komt elk kabinet met nieuwe interventies en stapelt de ene regel op de ander. Daarbij toont de overheid zich onbetrouwbaar door veelvuldig het beleid te wijzigen, terwijl mensen klem zitten doordat ze lange termijn verplichtingen zijn aangegaan. In plaats van de problematiek nu eens fundamenteel aan te pakken, beperken politici zich tot het plakken van het etiket ‘asociaal’ op mensen die weinig verkeerd doen. Het nieuwe kabinet lijkt de vingers niet te willen branden aan het aanpakken van de huursector. Waarschijnlijk zijn ze te bang om voor asociaal te worden versleten. Het zijn echter vooral de mensen met een laag inkomen die op de wachtlijst staan voor een sociale huurwoning en degenen met een hoger inkomen die er in eentje wonen.

 

Afbeelding: Wikimedia / Wikipedia Commons