Rutger Bregman legt in dit tv-interview nog eens uit wat het basisinkomen is, en ruimt misverstanden uit de weg.

Het heeft in het verleden altijd zowel rechts als links aangesproken. Zo was de rechtse econoom Milton Friedman een voorstander en werd het onder Nixon bijna ingevoerd, terwijl de linkse Varoufakis en DieM 25 het ook voorstaat.

Onze tijdsgeest lijkt in de ban van luie dichotomieën en cynisme (boehoehoe huiliehuilie!) dus ik verwacht niet dat veel conservatieve mensen door Rutger’s yuppenbril heen zullen kijken en zullen gaan kauwen op de argumenten die hier te berde worden gebracht.

Dat is jammer, want het basisinkomen kan afrekenen met het kwalijkste gif dat linkse politiek ons heeft beschoren: betutteling. Wég met al die bullshit-jobs (zie de bullshit job rap van ondergetekende) in de uitkeringsindustrie. Wég met de peperdure maatregelen voor werklozen die de belastingbetaler aantoonbaar meer kosten dan dat het oplevert. Wég met die stasi-achtige controle.

Wat komt ervoor in de plaats? Ondernemerschap. Eigen verantwoordelijkheid. En ja, ook erkenning van mensen die onbetaald werk verrichten (huishouden, vrijwilligerswerk). En het meest revolutionaire: de macht van boeren, loodgieters, vuilnismannen en anderen die het belangrijkste werk doen om een fatsoenlijk salaris af te dwingen, omdat ze er niet van afhankelijk zijn om te kunnen overleven.

Het zwakke punt van Bregman is dat hij niet uitlegt wélk basisinkomen hij precies voorstaat en geen concrete bedragen of rechten noemt (wat heb je aan een basisinkomen als je de huur er niet mee kunt betalen). Hij noemt het concrete getal van een 15-urige werkweek, naar een voorspelling die John Maynard Keynes deed in 1930, maar komt niet met een eigen voorstel. De ‘mensen die zinloze e-mailtjes naar elkaar versturen’ (inside joke: ondergetekende verdient zijn geld met het vertálen van deze e-mailtjes) worden niet gekwantificeerd. Bregman bekritiseert terecht de doorberekeningen van het CPB omdat die de gigantische kostenbesparingen aan bureaucratie negeren, laat staan de indirecte voordelen zoals lagere zorgkosten, maar zijn betoog zou baat hebben bij meer cijfers. En meer humor, trouwens.

Komt dit net op tijd voor de oktoberrevolutie +100? Ik weet het niet. Maar omdat het recht door de samenleving gaat is het basisinkomen bij uitstek een koffieautomatengespreksonderwerp, zeker in tijden van ideologische verdeeldheid en moeizame kabinetsformaties.

 

Pssst… voor wie er geen genoeg van kan krijgen: The Breg Man heeft ook een heuse TED-talk.