Dat armoe, een sociaal marginale positie en discriminatie kunnen leiden tot verbittering, afwijzing van de maatschappij en misschien zelfs geweld, is niet zo’n heel malle gedachte. Het is geen excuus voor wangedrag, maar dat de Franse minister Macron concludeert dat de banlieues geen modelburgers voortbrengen en dat uitzichtloze armoe en discriminatie op de arbeidsmarkt gevaarlijke ingrediënten zijn in de mix die bij sommigen leidt tot agressie, soit.

Waar hij aan voorbij gaat, is de reden voor radicalisering. Kijk naar Nederland. De Chinese gemeenschap staat bekend als gesloten, men trouwt nog altijd veelal onderling. Zij hebben in de grote steden hun eigen wijken, zelfs met straatnaambordjes in het Chinees. (Stelt u zich de ophef voor als ergens Arabische straatnaambordjes hingen!) Zij zijn altijd het onderwerp geweest van discriminatie: pindachinees, flauwe glapjes, nummel 39 met lijst. Van onbesproken gedrag zijn zij niet, tot de opkomst van de heroine was er een levendige junkie-scene van opiumverslaafden, en de Chinezen waren de voornaamste leveranciers. Ook is er sprake van Chinese goksyndicaten, illegale arbeid en mensenhandel.

En toch ervaren wij geen overlast van groepen Chinese jongeren en hebben zij op de arbeidsmarkt een gunstige reputatie van vlijt en plichtsbesef. Mocht iemand een grap of cartoon over Chinezen maken, dan hoeft diegene niet voor zijn leven te vrezen en a propos, kunt u, zonder googlen, zeggen welke religie de meeste NederChinezen aanhangen? We horen er nooit iets over, ze belijden hun boeddhisme, voorouderverering en/of daoïsme zonder enig misbaar of lang uitgerolde tenen in de publieke ruimte.

De Bijlmer dan, de wijk die een banlieue misschien het meest benadert. De ‘zwarte’ cultuur daar is op sommige plekken ook redelijk uitzichtloos. Criminaliteit, verslaving, tienerzwangerschappen, afwezige vaders, werkloosheid, het is geen pretpakket. Toch zien we in de Surinaams/Caribische gemeenschap geen mensen die naar Syrië reizen en/of opiniemakers bedreigen of zelfs omleggen. Er zijn wat die-hard antiZwartePiet gekkies uit voortgekomen maar die vormen toch niet bepaald een bedreiging van het Vrije Westen. Zelfs gewapende bende-oorlogen, hoe ontwrichtend ook, zijn niet te kwalificeren als ‘terreur’.

Voor gevaarlijke elementen, ondermijnende huiskamerbijeenkomsten en terroristische broeinesten moeten we naar Amsterdam West of de Haagse Schilderswijk, waar de islam welig tiert. Zou het zo kunnen zijn dat minderheden die geïsoleerd leven, gediscrimineerd worden en arm zijn, misschien net dat ene ingrediënt nodig hebben om explosief te worden? En zou het kunnen dat werkgevers een reden hebben om sollicitatiebrieven met een Chinese naam niet, en met een Arabische naam wel onderaan de stapel te leggen?

Wat mij betreft wordt anoniem solliciteren de norm, het is doodzonde als goedwillende, goed gekwalificeerde mensen het slachtoffer worden van de reputatie die hun etterige wijk- of afkomstgenootjes hebben opgebouwd. Maar in het licht van de grimmige realiteit van de afgelopen decennia maakt een statement als dat van Macron me enorm moedeloos. Nee, armoe en uitsluiting haalt niet het beste in mensen naar boven. Maar de brandstof van de haat tegen het westen, de rechtvaardiging voor nietsontziend geweld, de kiem van terrorisme: het. is. de. islam.