Dat GeenStijl niet de meest vrouwvriendelijke site van Nederland is, kan men met een blik op de voorpagina wel vaststellen. Het is dan ook begrijpelijk dat het offensief van een groot aantal vrouwelijke voorbeelden, uit voornamelijk de entertainmentwereld, zich vorige week op deze site richtte. Een offensief dat in eerste instantie steun verdient, maar al gauw verwordt tot een idiote wedstrijd wie de beste smaak heeft, zonder daar enig objectief criterium bij te vermelden. Het wordt tijd voor méér Coen Simon.

Evenals vele anderen stond ik vorige week voor een dilemma: het pleidooi van Katja Schuurman en andere vrouwelijke hoofdfiguren voor minder seksisme verdiende nadrukkelijke bijval, wellicht juist ook door mannen. Zodra echter de blote billen van Schuurman over het internet gingen, door haarzelf getweet overigens, kreeg heel de actie meer weg van een ordinaire actie om meer aandacht voor een zaak die zij eigenlijk zelf ook inferieur vonden: de verwezenlijking van minder seksisme.

Het toeval, of was het geen toeval, wilde dat ik dinsdag het boekje van Coen Simon, Oordeel zelf, in de bus kreeg. De ondertitel zegt gelijk al waar heel het boekje over gaat: ‘Waarom niemand hetzelfde wil en iedereen hetzelfde doet’. Simon, die begenadigd schrijver en nog scherpzinniger filosoof is, zoekt in dit boek de reden voor het geroep en geschreeuw, voor het kuddegedrag van de massanederlander. Want hoe kon je tot een eigen oordeel in een overvloed van meningen, feiten en alternatieve feiten?

In alle opzichten vervult Simon de behoefte die ik, en met mij vele anderen, hebben om de wereld van het ‘nu’ en de toekomst te begrijpen. Want laten wij eerlijk zijn: in een relatief korte periode is de wereld extreem gedigitaliseerd. Dat deze column enkel op internet verschijnt geeft daar blijk van, maar ook de hoeveelheid digitale post die wij dagelijks ontvangen laat zien dat wij in de infosfeer leven. De informatie die wij tot ons krijgen zorgt ervoor dat wij wellicht meer informatie, feiten en meningen tot ons krijgen, maar dat wij ook door deze zaken gestuurd worden.

Wellicht heeft u het niet door, maar bij Instagram wilt u mooi zijn, op Facebook wilt u een fantastisch zonnig leven hebben waarin alles goed gaat en op Twitter wilt u een mening hebben die nog opvallender is dan de ander. De uitdrukkingsmogelijkheden, zo zegt Simon, ‘wordt door de technologie beperkt. Zo formuleren wij nauwelijks nog zelf, maar liken en sharen vooral.’ Omdat die uitdrukkingsmogelijkheden beperkt worden is het denken over maatschappelijke kwesties niet enkel gedemocratiseerd, maar ‘vooral gepolariseerd, geïroniseerd en gemoraliseerd.’

Vooral het feit dat het maatschappelijke debat over seksisme op sociale media wordt gevoerd zorgt ervoor dat het niet naar een oplossing, of zelfs maar tot wederzijds begrip, toe werkt, maar al gauw verandert in een hetze. Zo ontstonden er al gauw twee groepen: de dappere strijdsters voor seksuele vrijheid en de vernietiging van seksisme en aan de andere kant stond de groep die GeenStijl steunde. Een ander element was dat men begon te moraliseren: Schuurman en de hare vochten tegen het seksisme, de aanhangers van GeenStijl voor het behoud van het vrije woord.

Aldus werd het debat snel vernauwd en hadden nieuwkomers in het debat nauwelijks nog de kans om positie te kiezen, een mening te vormen of zelfs geen standpunt in te nemen. Simon noemt in deze kwestie de Duitse denkers Jürgen Habermas dit zegt dat ‘het vrije woord en de redelijkheid van het debat onder druk komen te staan als de communicatiemiddelen de deelnemer te weinig de ruimte geven om op eigen houtje zijn mening te kunnen onderbouwen’.

Het zijn zonder meer inzichten die op Simons conto te schrijven zijn en die door breder publiek gelezen zouden moeten worden. Mijn voorstel is dan ook Schuurman en de jongens van GeenStijl eerst het boek Oordeel zelf te laten lezen. Wellicht kunnen wij dan op een later moment een goed debat organiseren. Simon zal dat vast willen modereren.
Het boek van Coen Simon; Oordeel zelf, is te koop in uw plaatselijke boekhandel voor €18,99