De Vlaamse filosoof Patrick Loobuyck schreef enkele maanden terug het boek Samen­leven met gezond verstand. Hij hekelde daarin – terecht – het gepolariseerde islamdebat. De denker pleit voor pragmatische redelijkheid. Maar werkt dit altijd? In zijn interview met de Volkskrant maakt Loobuyck in ieder geval een flinke uitglijder.

 

De benadering van Patrick Loobuyck is filosofisch gezien interessant en heel liberaal: hij is voor de scheiding tussen kerk en staat en gelijke rechten, maar vind tegelijkertijd dat we als samenleving op een redelijke wijze op religie moeten reageren. Dat betekent accommoderen als dat kan, terwijl we pal moeten staan voor de principes van de liberale democratie en de democratische rechtsstaat. Als een universiteitsrestaurant halalmaaltijden aanbiedt is onze democratie niet in gevaar en als Zwarte Piet een roetveegpiet wordt vergaat de wereld ook niet, zegt Loobuyck terecht.

De Vlaamse filosoof gaat echter volkomen de mist in als het over onverdoofd ritueel slachten gaat. Loobuyck is daar tegen. Dierenrechten gaan volgens hem voor de godsdienstvrijheid. Dat mag je natuurlijk vinden, maar orthodoxe joden en moslims denken hier toch echt anders over. Moet je hen hun godsdienstvrijheid ontzeggen? Helemaal bizar wordt het als Loobuyck zegt voor halalmaaltijden te zijn, mits de dieren niet onverdoofd ritueel zijn geslacht. Halalmaaltijden zijn niet halal als de dieren niet onverdoofd ritueel zijn geslacht. Het hele punt met halal vlees is dat het pas halal wordt als het onverdoofd ritueel is geslacht. Of Loobuyck moet alleen voor veganistische halal-maaltijden zijn.

Positief in ieder geval is dat Loobuyck voor een religieoverstijgend vak ‘Burgerschap en Democratie’ is. Zo’n vak zouden we in Nederland ook moeten invoeren. Want los van de waarden die je thuis hebt meegekregen leven we ook allemaal in een samenleving, waar veel verschillende overtuigingen zijn, en om goed met elkaar samen te leven dienen er toch enkele gedeelde kernwaarden te zijn: democratie, de vrijheid van meningsuiting en gelijkheid voor de wet. Juist als je bepaalde waarden met elkaar deelt is een dialoog mogelijk en ontsporen discussies over religie en vrijheid niet automatisch in zinloze loopgravenoorlogen tussen links en rechts.

 

Afbeelding: Wikipedia / Wikimedia Commons