Omdat zelfs de Nederlandse pers zich langzaam, heel langzaam, begint te interesseren voor het lot van de bevolking in ons door een dictatoriaal regime in de afgrond gestorte buurland, geef ik u vijf cruciale feiten en één hardnekkige leugen over Venezuela. Om misverstanden en gekleurde berichtgeving – uit luiheid of trouw aan die heerlijke linkse nestgeur – te vermijden.

1. De geweldsgolf die het land teistert, is geen natuurramp

Venezuela heeft na Honduras het hoogste moordcijfer en Caracas is de gevaarlijkste stad op aarde. Nu is de regio rond de Caribische Zee zeer gewelddadig, maar het feit dat Venezuela er zo uitspringt, heeft alles te maken met het beleid van de socialistische regering. Bij benoemingen van politie-officieren, openbare aanklagers en rechters wordt sinds de de Chávez-revolutie van 1999 slechts gekeken naar trouw aan de Partij en niet naar bekwaamheid. Sterker nog, dat laatste is tegenwoordig een belemmering bij het maken van een carrière bij Justitie, bekwame ambtenaren die mondig zijn, wordt niet gewaardeerd. Het heeft geleid tot een door en door corrupt systeem waar straffeloosheid eerder de norm dan uitzondering is. Niet gek dat dit is terug te zien in de criminaliteitscijfers. Alleen al in de hoofdstad Caracas werden in 2015 naar schatting 5000 moorden gepleegd. Waarom “naar schatting”? De socialistische oplossing voor de geweldsgolf is… het niet langer bijhouden van statistieken. Maar dankzij onafhankelijke NGO’s en internationale waarnemers weten we dat vijf van de 20 gevaarlijkste steden ter wereld in Venezuela liggen.

2. Venezuela heeft de hoogste inflatie ter wereld

Waar een euro op 1 januari 2015 op de zwarte markt nog zo’n 100 Bolivares waard was, is dat inmiddels opgelopen tot meer dan 1100 Bs. Volgens de officiële wisselkoers van de regering in Caracas is dat echter nog steeds slechts 11 Bs, ruim honderdmaal zo weinig dus. De inflatie staat op dit moment op zo’n 80 procent (of 720%, afhankelijk van hoe je haar berekent) – hoe dan ook de hoogste ter wereld – maar hoe relevant is dat nog in een land waar zelfs de meest basale producten nauwelijks nog te krijgen zijn. Het betekent wel dat het gemiddelde maandsalaris van zo’n 10.000 Bs. per maand inmiddels minder dan een tientje waard is. Venezolanen proberen zich zo goed en kwaad als het kan aan te passen. Zo eisen kidnappers hun losgeld tegenwoordig in dollars omdat Bolivares niet meer te transporteren zijn. $10.000 voor een ontvoerd familielid is inmiddels meer dan 10 miljoen Bs. Probeer dat maar eens in een sporttas onder een brug achter te laten, in een land waar de regering – om geen gezichtsverlies te lijden – weigert briefjes van meer dan 100 te drukken.

3. De voedsel- en medicijnschaarste is het gevolg van jarenlang socialistisch wanbeleid

Melk(poeder), rijst, brood, eieren, vlees, babyvoeding, toiletpapier, zeep… de lijst producten die nauwelijks nog te krijgen zijn, wordt elke maand langer. Net als de eindeloze rijen (zie de foto boven dit artikel) voor de supermarkten waar af en toe nog wel iets te krijgen is. Het probleem is dat Venezuela zelf niets meer produceert. Jaren van economische oorlogsvoering tegen “kapitalistische oligarchen” (lees: boeren met een lapje eigen grond en kleine ondernemers) hebben ertoe geleid dat al het voedsel voor de Venezolanen moet worden geïmporteerd. Dat ging nog enigszins toen een vat olie (’s lands enig overgebleven exportproduct) 100 dollar opleverde, maar bij $50 en lager, is dat onmogelijk. Zo mogelijk nog erger is het gesteld met medicijnen, die nu vaak alleen op de zwarte markt tegen astronomische prijzen te verkrijgen zijn. Een voorbeeld: het sterftecijfer voor baby’s jonger dan een maand, is de afgelopen drie jaar verhonderdvoudigd! (Lees hier de uitstekende reportage over Venezuela’s instortende gezondheidszorg van de New York Times, niet bepaald een extreemrechts suffertje.)

4. Er is al jaren een sluipende staatsgreep aan de gang

Nu president Nicolás Maduro zijn achterste heeft afgeveegd aan de voor hem vernietigende verkiezingsuitslag van afgelopen december, mogen we Venezuela eindelijk een dictatuur noemen. Dat was het al veel eerder – de onafhankelijke pers was de nek omgedraaid, de oppositieleider zat vast in een militaire gevangenis en socialistische verkiezingsoverwinningen werden bijeen gefraudeerd – maar nu is het niet meer te ontkennen. Het volledig door de socialisten benoemde Hooggerechtshof heeft er een dagtaak aan wetsvoorstellen van het door de oppositie beheerste parlement af te schieten omdat deze “in strijd met de grondwet” zouden zijn. Onzin natuurlijk, maar je moet wat als dictator die het parlement niet in zijn geheel naar huis wil sturen om de laatste schijn van democratie te handhaven. Wat in ieder geval wel onconstitutioneel is, is het blokkeren van een referendum voor nieuwe presidentsverkiezingen. Hiervoor heeft de oppositie ruim 1,8 miljoen handtekeningen verzameld, bijna tienmaal het benodigde aantal van 200.000. Maar de socialisten hebben al laten weten dat het referendum er niet komt, omdat 40% van de handtekeningen vals zou zijn. Zelfs als deze belachelijke beschuldiging waar was, levert dat nog steeds vijfmaal het wettelijke minimumaantal op. Het is begrijpelijk dat Maduro alles zal doen om een volksraadpleging over zijn aanblijven te voorkomen, uit recente opiniepeilingen blijkt dat zeven van de tien Venezolanen willen dat hij vandaag nog opstapt.

5. De ineenstorting van de infrastructuur heeft niets met ‘El Niño’ te maken

En ook niet met sabotage door terroristen of economische sancties door het internationale grootkapitaal, zoals de regering-Maduro zo graag vertelt op de staatstelevisie (alle Venezolaanse zenders dus). De enige terreurbeweging die actief is in het land, zijn de Colombiaanse FARC en die zijn juist dikke maatjes met de socialistische machtshebbers in Caracas, die tegen een stevige vergoeding graag een oogje dichtknijpen als de ‘revolutionairen’ Venezuela gebruiken als doorvoerland voor hun drugshandel. De sancties bestaan niet, behalve het bevriezen van de persoonlijke tegoeden van zeven (wel 7!) regeringsfunctionarissen en militairen die betrokken zijn bij schendingen van de mensenrechten in het land. En als de dagelijkse, uren durende stroomuitvallen in het hele land (met de grootste energiereseves op aarde!) echt aan de door El Niño veroorzaakte droogte te wijten was, waarom hebben de omringende landen daar dan geen last van? De reden is een heel andere: jarenlang is er geen cent gestoken in Venezuela’s bestaande infrastructuur. Dat geld ging naar megalomane bouwprojecten zodat socialistische politici hun naam op een billboard konden zetten. Of er werd voor tientallen miljarden wapens gekocht voor de bizarre militarisering van het land, hoewel het door geen van zijn buurlanden wordt bedreigd. Of – en in de meeste gevallen – het verdween in de zakken en buitenlandse bankrekeningen van corrupte partijfunctionarissen, ambtenaren en militairen. (Op de lijst van Transparency International staat de ‘Bolivariaanse Republiek’ 158e van de 168 naar corruptie onderzochte landen).

En hier is de beloofde hardnekkige leugen:

De linkse regering van Hugo Chávez en Nicolás Maduro heeft veel goeds gedaan voor Venezuela

Nee, o sea ¡no coño!, dat heeft zij niet. Vergeleken bij 1999 toen ex-couppleger Chávez aan de macht kwam, is het land nu armer, ongezonder, corrupter, minder democratisch en gewelddadiger. Alles aan het socialistische experiment is mislukt, ook de revolutionaire uithangborden die door Europees en Amerikaans links als zoete koek werden geslikt. Armoedebestrijding? Meer dan driekwart van de Venezolanen leeft beneden de armoedegrens, het hoogste percentage sinds 1975. Gezondheidszorg? Zoals gezegd, (kanker)medicijnen zijn nauwelijks nog te krijgen en al die met veel bombarie gepresenteerde Cubaanse artsen die het gewone volk gezonder zouden maken? Ze zijn als sneeuw voor de zon verdwenen, gevlucht naar andere Zuid-Amerikaanse landen, naar Europa en natuurlijk vooral naar de VS, el imperio, de Grote Satan. De klinieken die zijn gebouwd in de barrios, de sloppenwijken, liggen er leeg en verlaten bij. De democratie is een lachertje: het parlement is buitenspel gezet en de facto vervangen door de marionetten van het Hooggerechtshof (riep daar iemand trias politicia?). Tientallen politieke gevangenen bevolken de (vaak militaire) gevangenissen, met of zonder showproces. De vrije pers is de nek omgedraaid, onafhankelijke journalisten zijn het land ontvlucht en regeringsgezinde gewapende bendes openen met regelmaat het vuur op oppositiebijeenkomsten. Vorige regeringen waren ook corrupt, begrijp mij niet verkeerd, maar zij waren heilig vergeleken bij het huidige regime, het op tien na meest corrupte op aarde. Echt veilig was het vroeger ook al niet, in 1998, het jaar voor de socialisten de macht overnamen, lag het moordcijfer op 20. Best hoog, maar inmiddels is het gestegen naar 90! (Per 100.000 inwoners. Ter vergelijking: in Nederland ligt dit aantal op 0,7, wat betekent dat de kans vermoord te worden in Venezuela ruim 110 keer zo groot is als hier. En u dacht dat u onveilig was?!)

Niet dat al deze feiten en cijfers de meeste Nederlandse media zullen overtuigen. Venezuela is socialistisch, links, anti-Amerikaans, dus hoe slecht kan het nu helemaal zijn. Oké, journalisten die eraan twijfelen, nodig ik van harte uit ter plaatse een kijkje te gaan nemen. En doe eens gek, loop er een maandje rond zonder lijfwachten of ga er gezellig in een barrio wonen. Eens kijken hoe lang onze verslaggevers het daar volhouden. Niet dat iemand aan deze oproep gehoor zal geven, want de meeste redacties zijn nog diep in slaap of gewoon volledig ongeïnteresseerd in het in potentie rijkste land van Latijns-Amerika dat razendsnel afglijdt naar een chaos van armoede, geweld en dictatuur. Pas als de eerste boten met vluchtelingen aankomen op het strand van Aruba (nauwelijks 30 kilometer van de Venezolaanse kust) zullen mijn collega’s wakker schrikken. En velen zelfs dan alleen als de bootvluchtelingen zich eerst nog even tot de islam bekeren.