De omstreden religiewetenschapper Karen Armstrong krijgt een eredoctoraat aan de Vrije Universiteit. De vraag is of de universiteit hier blij mee moet zijn. 

 

Karen Armstrong wordt goed gelezen en haar werk is in vele talen vertaald, maar ze is een omstreden religiewetenschapper. Ze hanteert een essentialistisch beeld van de islam. ‘De’ islam is vrede. In haar boek over religie en geweld In naam van God uit 2015 schreef ze: er is niets in de islam dat gewelddadiger is dan het christendom. Het Westen is volgens haar heel imperialistisch en fout bezig in het Midden-Oosten, sinds de kruistochten, waarmee ze de terroristische aanvallen op Westerse doelen in zekere zin goedpraat.

In 2005 verscheen op de Nederlandse markt het boek Islam van Karen Armstrong. Hierin zet zij haar visie op de islam het beste uiteen. Het boek is geen wetenschappelijke verhandeling maar een apologie. Ze probeert begrip voor de islam te kweken, maar doet dit door haar eigen gekleurde visie op de islam te promoten. De varianten van de islam die erg van haar ideale islam (een godsdienst die vrede, tolerantie, spiritualiteit en sociale gelijkheid in een hechte gemeenschap predikt) afwijken bestempelt ze al snel als onislamitisch, of in strijd met de geest van Koran. Zo zijn moslimfundamentalisten volgens geen echte moslims (hier valt misschien wel wat voor te zeggen want veel moslims vinden dit ook), maar moslims die met beroep op de koran zeggen dat vrouwen aan mannen ondergeschikt zijn, verzetten zich volgens haar tegen de geest van Koran.

Armstrong heeft alle oneffenheden in haar verhaal weggepoetst om ons een zo ‘rooskleurig’ mogelijk beeld van de islam voor te schotelen. Niet erg geloofwaardig. Armstrong mag zich dan wel terecht verzetten tegen de moslimhaters, die beweren dat de islam in wezen achterlijk en agressief is, maar haar manier van redeneren is ‘in wezen’ hetzelfde. Armstrongs ‘ware’ islam is een ‘true Scotsman’. 

Dat Karen Armstrong een eredoctoraat aan de Vrije Universiteit krijgt is een ideologische keuze van de faculteit godgeleerdheid. Haar progressieve, pacifistische islambeeld wordt door de linkse theologen aan de faculteit – Manuela Kalsky en GroenLinks-politicus Ruard Ganzevoort – immers van harte onderschreven. Dat mag allemaal, maar met wetenschap heeft dit niets te maken.

 

Afbeelding: Wikipedia / Wikimedia Commons