Islamitische agentes die een hoofddoek willen dragen in diensttijd krijgen voorlopig nul op het rekest. Ofschoon het College van de Rechten van de Mens vindt dat ze dit mogen doen heeft CDA-minister Grapperhaus deze uitspraak naast zich neergelegd. Maar wat vinden de mensen in het land?

 

Vragen

De hoofddoekkwestie zorgde er natuurlijk voor dat opiniemakers weer in de pen klommen. Hier kunt u trouwens een interessant pleidooi van historicus Gert Jan Geling tegen de hoofddoek bij de politie lezen en hier een interessant pleidooi van theoloog Stefan Paas voor de hoofddoek.

Via de mail en via Facebook stelde ik de mensen een viertal vragen:

  1. Waarom zou een islamitische agente volgens jou (g)een hoofddoek mogen dragen?
  2. Wat vind je van de uitspraak van het College van de Rechten van de Mens, dat de politie agentes niet mag verbieden een hoofddoek te dragen? En van het feit dat het kabinet deze uitspraak naast zich neerlegt?
  3. Een argument van tegenstanders is dat een hoofddoek de neutraliteit van de overheid in gevaar brengt. Ben je het hiermee eens? Of niet? Waarom?
  4. Wat vind je van andere religieuze symbolen, bijvoorbeeld een joodse agent met een keppeltje? Of een christelijke agente met een kruisje? Moet dit ook allemaal kunnen? Of is dit toch anders?

 

Neutraliteit van de overheid

Historicus, atheïst en vrijdenker Leon Korteweg is tegen agentes met een hoofddoek. Hij gelooft namelijk dat neutraliteit de beste waarborg is tegen uitsluiting:

Voorts ben ik van mening dat een uniform uniform moet zijn. Dat is zeg maar een beetje wat dat woord betekent. Een hoofddoek doet daaraan afbreuk. De overheid moet neutraal zijn en mag geen religie uitstralen. (Om dezelfde reden moet ‘God zij met ons’ nog steeds van onze €2-munt geschrapt worden want dat sluit ongelovigen en polytheïsten uit).

Leo Jekkers, ambtenaar bij de Gemeente Rotterdam, beaamt dit. Hij schrijft:

Ik geef de voorkeur aan een neutrale uitstraling voor het politie-uniform, Dus ook geen Feyenoord-shirtjes, SP-petjes en liever geen witte onderbroeken van de Zeeman. Het College van de Rechten van de Mens maakt duidelijk dat mensenrechten niet universeel zijn, doch een politieke stellingname uitdragen. Voor mij hoeft het kabinet zich hierover niet uit te spreken. Neutraliteit is belangrijk, omdat je daar staat namens de overheid, niet namens jezelf. Je staat boven partijen, je bent er niet zelf één. De wet staat boven religieuze wetten. Ook andere religieuze symbolen of niet neutrale uitingen, dienen te worden geweerd.

HBO-docent, vrijdenker en atheïst Hans de Vries is ook een voorstander van een strikte scheiding tussen kerk en staat, wat volgens hem ook een scheiding van dienstverlening en geloof inhoudt:

Ik kies voor een seculiere samenleving die vrij is van religieuze sturing en invulling. Ofwel elke dienstverlening is religieus neutraal. Scheiding van staat en religie betekent ook scheiding van dienstverlening en geloof. Elk door de overheid gesubsidieerde dienst/taak/zorg dient gevrijwaard te zijn van religieuze uitingen. Zeker bij overheidsdienaren of algemene dienstverleners zoals de politie. Je bent dienstbaar aan de samenleving, niet aan een of andere ‘heilige’ profeet die jezelf vereert.

 

Zelfs binnen GroenLinks zijn er mensen die tegen de hoofddoek bij de politie zijn. Marko Ruijtenberg, die in zijn mail duidelijk maakt dat dit zijn persoonlijke mening is en niet het partijstandpunt, schrijft:

Ik ben zeer voor een strikte scheiding van kerk en staat, geloof is een privé overtuiging en dit zou men ook moeten beperken tot de privé sfeer. Uiteraard mogen mensen uiting geven aan hun geloof maar niet als zij in dienst zijn van de overheid, dit geldt naar mijn mening niet allen voor hoofddoeken maar ook keppeltjes, crucifixen, tulbanden bij Sikhs en zo verder. Daar wil ik ook nog wel een verschil in aanbrengen en dat is of de medewerker klantcontact heeft, een administratief medewerker zou deze uitingen dus wel mogen dragen, een controleur van de VWA, een BOA van Stadstoezicht of een politieagent dus niet. (…) Ergo, ik ben voor een strikte scheiding van kerk en staat, zeg maar het Franse model ongeveer hoewel ik niet zo ver wil gaan dat hoofddoeken ook op scholen verboden worden.

 

Individuele vrijheid en pragmatisme

Blogger/journalist Sangar Paykhar van Hollandistan keert zich fel tegen het concept van neutraliteit. Neutraliteit betekent volgens hem in werkelijkheid het opdringen van een seculiere, atheïstische levensovertuiging:

Neutraliteit is een onzin argument omdat mensen verbieden om religieuze symbolen te dragen is in feite opdringen van seculiere en atheïstische normen op de rest van de samenleving.  Het is onderdrukking omdat in een seculiere samenleving hebben anti godsdienst fanatici de bovenhand. Zij bepalen voor anderen wat zij wel en niet mogen. Daarom kun je ook niet beweren dat dit zorgt voor gelijkheid of gelijkwaardigheid. Dit is puur ideologisch gemotiveerd initiatief om godsdienst te bestrijden. In een ideale situatie zouden mensen met alle religieuze overtuigingen en uiterlijk zichtbare symbolen alle publieke functies mogen bekleden.

Het verbod wat er nu staat is het bewijs dat we niet in een ideale samenleving leven waar gelijkheid of gelijkwaardigheid de norm is. De reden waarom anti godsdienst fanatici zo stellig proberen religieuze symbolen te weren uit publieke functies is omdat zij gelovige mensen willen onderdrukken en onder een duimpje houden. Zodra je als gelovige persoon hoger op wil komen dan schoonmaker of fabrieksmedewerker, dan wordt van je geëist dat je geloof opgeeft.

D66-politicus Yuri Ankone wil juist pragmatisch omgaan met het concept neutraliteit:

Als een scheiding van kerk en staat als gevolg heeft dat een individu die voor de staat werkt beperkt word in zijn of haar religieuze vrijheid, dan schiet je volgens mij door. Als er een agent(e) voor me staat die een religieus symbool draagt, dan weet ik echt wel dat dat geen uiting is van een staatsreligie. Iedereen lijkt altijd maar te denken dat mensen zich op kunnen delen, terwijl een mens één en dezelfde mens is, of deze nu aan het werk is of vrij is. Als je als staat een neutrale uitstraling wenst, stap dan maar over naar het communisme. In de democratie is ieder individu van belang.

Nog pragmatischer is D66-politicus Jeroen Mirck. Hij is voor de hoofddoek bij de politie als daar voldoende draagvlak voor is, schrijft hij op zijn blog. Maar Mirck is nu nog tegen.

 

Reaguurder David de Weerdt is weer op een andere manier pragmatisch. Hij vindt hoofddoeken en de islam eigenlijk maar niks, maar het gaat erom dat de politie boeven vangt. Agenten met een hoofddoek kunnen dat ook.

Journalist en Duitslandkenner Willem Wansink wil rekening houden met de gevoelens in de samenleving. Het feit dat veel mensen een agente met een hoofddoek niet zullen accepteren is voor hem een reden om tegen te zijn:

Een agent heeft een openbare, publieke en dus kwetsbare functie. Een agent op patrouille (of iets dergelijks) is slechts deels de loketambtenaar die de hele dag – beschermd – binnen zit. De rest van de tijd hoort die op straat rond te lopen: als de ogen en oren van de samenleving. Het openbaar (op straat) dragen van een hoofddoek lokt kritiek uit, maar ook verzet en potentieel geweld. Dat moet de Nederlandse overheid, en juist de politie, niet willen. De politie is er voor iedereen, maar niet van iedereen. Als een deel van de bevolking de hoofddoek niet aanvaardt is dat een signaal waarmee rekening dient te worden gehouden. Joodse agenten dragen ook geen keppeltje.

Filmmaker Eddy Terstall ten slotte combineert een principiële overtuiging (neutraliteit) met pragmatisme:

Alle instanties die met wet en wetshandhaving te maken hebben moeten totaal neutraal in uitstraling zijn. Agenten rechters advocaten. De levensbeschouwing mag niet zichtbaar zijn. Geen hoofddoeken peppels kruisen ajam-petjes etcetera. Voor andere ambtenaren is dit wat mij betreft geen probleem.

 

Regenboogbeleid en angst voor de islam

Jehudi van Dijk is voor een religieus regenboogbeleid. Hij vindt het prettig als politiemannen en -vrouwen de vrijheid hebben om keppeltjes en hoofddoekjes etc. te dragen. Als organisatie moet de politie neutraal zijn, maar ze moeten ook een afspiegeling zijn van de maatschappij. Door mensen met hun geloof te accepteren zoals ze zijn geven ze ook nog eens het goed voorbeeld. Van Dijk concludeert: ‘Hup met de Hoofddoek en Kom Op met de Keppel!’

Maar veel reaguurders geloven juist niet in dit regenboogidee en zijn bang voor islamisering. Jan-Thijs Hendrikse vindt dat een agente met een hoofddoek eigenlijk zegt dat zich onderwerpt aan de islam. Dat komt volgens Hendrikse ‘niet prettig over’. Pieter Plas: ‘Uniform = uniform. Stop de groeiende aanwezigheid en zichtbaarheid van de islam in Nederland.’

René de Rooze gaat nog een stapje verder en is feitelijk tegen islamitische mensen bij de politie. Met wijlen Arabist Hans Jansen gelooft hij dat de islam ongelovigen als ‘apen en varkens’ ziet. Het is volgens De Rooze niet fijn om bij iemand die zo denkt aangifte te doen. Mensen die slachtoffer zijn van een misdaad die door moslims zijn gepleegd, Jezidi-meisjes die door ISIS-strijders verkracht zijn en homo’s die door Marokkaanse straatjongeren in elkaar zijn geslagen, hebben het volgens De Rooze helemaal moeilijk. Wat moet die homo wel niet denken als hij aangifte doet bij een politiedame met een hoofddoek, die (in de ogen van De Rooze) gelooft dat homo’s met hun hoofd naar beneden van flatgebouwen moeten worden gegooid.

Hélène de Bruine, voorzitter van de ChristenUnie in Amsterdam, heeft het gevoel dat moslims worden getrokken. Een christelijke tramconducteur mocht acht jaar geleden niet met een zichtbaar kruisje om zijn nek zijn werk doen, maar voor moslims moeten we nu ruim baan maken.

De origineelste redenering hebben we natuurlijk voor het laatst bewaard: reaguurder David Vijlsma vindt dat islamitische agentes geen hoofddoek mogen dragen, omdat homo-agenten die een broek met blote billen aan willen trekken dan ook hun zin moeten krijgen.