Het is ook nooit goed bij intersectionele feministen.

 

Eind vorig jaar zat ik het panel dat Sunny Bergmans documentaire ‘Wit is ook een kleur’ van commentaar zou moeten voorzien. De zaal bestond alleen maar uit gelijkgestemden – GroenLinks-stemmers, DENK-stemmers en Internationale Socialisten (Artikel 1 bestond nog niet) – die van mening waren dat Nederland door en door racistisch was wat kwam door ons onbewuste kolonialisme en omdat we wit waren, of iets in die trant. Tijdens dit debat kreeg ik ook te maken met een klassieke Catch 22. Een Catch-22 is een paradoxale situatie waarin het onmogelijk is om een gewenste uitkomst te bereiken doordat de ‘regels’ dat vanwege tegenstrijdigheden niet toelaten, aldus WikipediaBitch 22

Chris Dorsman, een goede vriend van mij die ik als gast mocht meenemen, hoorde dat mensen in de zaal mij zachtjes de hele tijd liepen te bekritiseren. Ik zou als witte man ‘fancy words’ gebruiken. Blijkbaar is het gebruik van uitdrukkingen als ‘an sich’, ‘au fond’ en ‘ad hominem’ al racisme. Als ik geen moeilijke woorden zou gebruiken en mij niet inhoudelijk had verdedigd was ik waarschijnlijk een domrechtse tokkie geweest in de ogen van de zaal, nu was ik een elitaire bal, het witte establishment. Wat ik ook zou zeggen, het was per definitie fout, want ik ben een witte man.

Vandaag heb ik – mede dankzij mijn nieuwe twittermuze Elianne van Turennout – een mooi nieuw woord bedacht. Dit woord, dat ook echt in De Dikke van Dale moet komen, geldt voor paradoxale situaties met intersectionele feministen waarin het onmogelijk is om tot een normaal gesprek te komen omdat alles wat je doet per definitie fout is: Bitch-22.

Je belandt als witte man, als je met intersectionele feministen in discussie bent, al heel gauw in een Bitch-22. Dit gebeurt sowieso als je iets zegt waarmee men het niet eens is, maar soms ook al door gewoon te bestaan. Dat mag eigenlijk al niet. Je deugt alleen (een beetje) als je de morele superioriteit van de Ander (met hoofdletter, ik heb het artikel van Sjoerd van Hoorn over Dorudi goed gelezen) erkent en jezelf helemaal wegcijfert.

Maar, en nu wordt het interessant, ook als witte vrouw of als NBPoC kun je te maken krijgen met een Bitch-22. Toen Sunny Bergman als witte vrouw haar documentaire maakte over racisme onder witte mensen was dit volgens sommige critici van kleur verkeerd, omdat ze wit was (even voor de duidelijkheid, ik haat de term ‘wit’ maar gebruik dit even omdat in het jargon van onze linkse vrienden te blijven). Zelfs Sunny Bergman kan het dus eigenlijk nooit goed doen. Iets soortgelijks overkwam Tofik Dibi, die door zwarte Nederlanders werd gebitchslapped omdat hij als niet-zwarte Nederlander van Kleur (NBPoC) niet zou begrijpen wat er in het hoofd van een Afro-Nederlander (BPoC) omging. Wat Dibi ook zei, hij was fout. En deze keer lag het niet aan de djin.

De Bitch-22 helpt ons, witte mannen, witte vrouwen en PoCwCS (People of Colour with Common Sense), om de intersectionele terreur beter te begrijpen. En dat is belangrijk. Want, vrij naar Femke Halsema:

Om intersectionelen te kunnen bestrijden, moet je ze eerst leren begrijpen.

 

Afbeelding: Screenshot van Ewout Klei van het twitteraccount van intersectioneel feminist Mevrouw van Beek, die moheelstudies volgt aan de Universiteit van Amsterdam en afstudeert op een scriptie over Austin Powers